AI is overal maar waar zit de waarde?
Door Marco Boomsma, Regional Vice President Field EMEA
Op 17 april kwamen we samen in Ridderkerk voor een van onze kleinschalige lunch & learn sessies met vertegenwoordigers uit de staffing- en detacheringsbranche. Geen presentaties, geen pitches. Gewoon een tafel met executives die actief werken aan het vergroten van de toegevoegde waarde voor hun klanten en talent, onder andere door middel van een uitgedachte IT-strategie.
Als gastspreker schoof Tjerk de Greef aan, Director Tech & Data bij het International Bureau of Fiscal Documentation (IBFD) en voormalig innovatieleider bij Wolters Kluwer. Met een PhD-achtergrond in gebruikersgericht softwareontwerp en diepgaande ervaring in AI-adoptie en verandermanagement bracht hij een perspectief mee dat je zelden aan een tafel vol recruitment leaders hoort: wat het echt vraagt om mensen en organisaties mee te krijgen in een technologische transitie.
Iedereen weet dat het moet. Niemand weet precies hoe.
Er is brede consensus in de branche: AI en automatisering zijn geen optie meer, maar een voorwaarde voor toekomstbestendigheid. Dat was ook aan deze tafel voelbaar. Tegelijk zit de echte uitdaging niet in de overtuiging, maar in de uitvoering. Implementatie en adoptie blijken keer op keer het struikelblok. Niet omdat de technologie tekortschiet, maar omdat processen niet op orde zijn, medewerkers niet zijn meegenomen, en organisaties te snel naar een tool grijpen zonder te weten wat ze er precies mee willen bereiken.
Een van de aanwezigen verwoordde het zo: “Wij willen er eigenlijk heel graag mee aan de slag. Alleen de basis staat nog niet eens. En als je dan kijkt hoe lang je doorlooptijd is voordat zo’n systeem echt staat, dan schrik je.”
Dat is eerlijker dan de meeste organisaties hardop durven zeggen. En het is geen uitzondering. De technologie is zelden het probleem. De bereidheid en kundigheid van medewerkers om te veranderen is vaker een remmende factor. De overtuiging aan tafel was ook helder: technologie vervangt de recruiter niet, maar moet een assistent zijn die meer toegevoegde waarde mogelijk maakt. Het menselijk element blijft bepalend. Kennis, advies en persoonlijke relaties met klanten en kandidaten zijn wat bureaus onderscheidt, ook in een wereld die steeds verder automatiseert.
Welke AI-toepassingen leveren daadwerkelijk ROI?
Tjerk zwaaide de discussie open met een observatie die de toon zette voor de hele middag: “AI is everywhere, value not.” Drie woorden die precies beschrijven waar veel bureaus nu staan. De tools zijn er. De waarde moet nog worden bewezen. Vanuit zijn ervaring bij IBFD, waar hij verantwoordelijk is voor de versnelling van AI-adoptie in zowel het productlandschap als interne processen, weet Tjerk als geen ander dat technologie alleen niet genoeg is. Het vereist een culturele verschuiving, een experimentele mindset en leiders die bereid zijn bestaande werkwijzen ter discussie te stellen. “Je moet niet alleen de mogelijkheden aantonen,” zei hij, “maar ook de cultuur meenemen.” Die boodschap landde herkenbaar aan tafel. Dat was ook de vraag die aan tafel het meeste losmaakte. Niet als retorische opener, maar als echte zorg. Want de kosten van het softwarelandschap nemen toe, en niet iedereen weet of wat hij investeert ook terugkomt. Een van de aanwezigen formuleerde het helder: “Kijk twaalf maanden vooruit. Het moet in twaalf maanden ROI hebben.” En hij voegde toe: “Durf keuzes te herzien. Het is onmogelijk om nu te bepalen welke toepassingen er nog aankomen en welke blijven. We hebben het hier een jaar geleden ook over Bullhorn Copilot gehad. Dat bestaat inmiddels helemaal niet meer.” Dat zegt iets over het tempo. De wereld verandert sneller dan planningscycli. Wie wacht op zekerheid, wacht te lang. Maar wie investeert zonder te weten wat het oplevert, betaalt dubbel.
Wat hielp om de ROI-vraag te concretiseren, was het onderscheid tussen twee soorten winst. Enerzijds de zichtbare efficiëntie: minder tijd kwijt aan cv-transformaties, geautomatiseerde matching, minder handmatig werk in de back office. Anderzijds de verborgen winst: AI pakt werk op dat voorheen gewoon niet werd gedaan, of alleen als er tijd over was. Die winst is moeilijker te meten, maar vaak even waardevol. AI gaat je niet vervangen. Maar wie er niet mee werkt, wel. Een uitspraak die aan tafel hard aankwam: “AI gaat de recruiter niet vervangen. AI gaat de recruiter vervangen die niet met AI kan werken.” Dat klinkt confronterend. Maar het raakt iets wezenlijks. De bureaus die het meeste te verliezen hebben, zijn niet de kleine of de grote. Het zijn de bureaus die wachten tot het vanzelf duidelijk wordt.
Medewerkers meenemen is geen bijzaak
Wat me altijd opvalt in dit soort gesprekken, is hoe snel technologie centraal komt te staan terwijl het eigenlijk over mensen gaat. Adoptie lukt niet zonder betrokkenheid. Wie medewerkers pas betrekt als het systeem er al staat, heeft een probleem. De bureaus die het beste resultaat boeken, zijn de bureaus die medewerkers vroeg aanwijzen als ambassadeurs, ideeën van de werkvloer serieus nemen en processen goed documenteren voordat ze er technologie op loslaten. Niet als formaliteit, maar als fundament. Daarbij werd een treffende vergelijking gemaakt: bureaus doen dit al voor hun klanten. Door uitzendkrachten en gedetacheerden andere, geautomatiseerde tools te geven, worden processen sneller en soms veiliger. Een voordeel voor klanten én medewerkers, waarbij de verandering op eenzelfde manier wordt aangepakt. Die ervaring kunnen bureaus intern ook benutten. Werk verandert door AI. Maar het verdwijnt niet. Wel vraagt het om andere competenties: analytischer, procesgedrevener, meer AI-native. Dat is een eerlijk gesprek dat organisaties met hun mensen moeten voeren, niet vermijden.
Wat is jouw unfair advantage?
De scherpste vraag die die middag op tafel lag, kwam van een van de gasten: “Wat is jouw unfair advantage? Als iedereen hetzelfde blijft doen, schiet je er niks mee op.” Het antwoord zit niet in de tools. Het zit in de kennis die je niet kunt automatiseren. Een van de aanwezigen gaf een concreet voorbeeld: een kandidaat die op papier perfect scoorde als voorman pipefitting, maar afkomstig was uit de petrochemie. Totaal ander vakgebied. Een systeem ziet dat niet. Een recruiter die de werkvloer kent, wel. Dat onderscheidend vermogen, vakinhoudelijke kennis gecombineerd met de juiste technologie, is precies waar bureaus zich de komende jaren op moeten positioneren.
Waar het wél werkt: concrete resultaten van tafel
Er waren ook concrete voorbeelden van wat AI en automatisering al opleveren. Een actieve Bullhorn-gebruiker aan tafel beschreef hoe ze de volledige voorkant van het recruitmentproces aan het automatiseren zijn: van kandidaatinstroom tot dataverzameling tot automatch. De uitkomst? “We zien nu al dat de matching beter is dan wat onze consultants handmatig doen.” Niet omdat de consultant niet goed is, maar omdat het systeem geen last heeft van de waan van de dag, de laatste salesmeeting of de vacature die toevallig bovenaan ligt. Een ander voorbeeld raakte iedereen aan tafel: het omzetten van kandidaat-cv’s naar commerciële presentaties voor klanten. Werk dat recruiters uren kostte, elke keer opnieuw. Met Amplify is dat teruggebracht van vier uur naar een half uur. “We zien het ook niet als een manier om FTE te besparen,” zei de aanwezige. “Het gaat om betekenisvol werk. Dat mensen een leukere dag hebben.” Dat is misschien wel de sterkste motivatie voor adoptie: niet bezuinigen, maar beter en leuker werk doen.
De sessie in Ridderkerk leverde geen kant-en-klare antwoorden op. Dat was ook niet het doel. Wel een heldere agenda voor de komende maanden: processen in kaart brengen, medewerkers betrekken bij innovatie, en keuzes maken in het software landschap die passen bij de eigen strategie en schaal.
